Shiatsu

Wat doe je, als je hoofdpijn hebt? Wat als je je stoot? Je legt je hand op de gevoelige plek, je wrijft erover en het brengt verlichting. Zo moeten, vele eeuwen geleden, de Chinezen verlichting hebben gezocht voor allerlei kwalen.

Shiatsu, of drukpuntmassage, is een massagevorm die zijn oorsprong vindt in de traditionele Chinese geneeskunde. In de zesde eeuw na Christus werden de klassieke Chinese geneeswijzen door boeddhistische monniken in Japan verder ontwikkeld. De naam Shiatsu is dan ook in Japan ontstaan en shiatsu is verder ontwikkeld door Tokujiro Namikoshi, de grondlegger van de shiatsutherapie die in 1925, in Hokkaido, het Shiatsu Therapie Instituut stichtte. Het is vooral aan hem te danken dat, in 1956, shiatsu in Japan door het Ministerie van Volksgezondheid werd erkend als een legitieme therapie.

Shiatsu is een vorm van manuele therapie; shiatsu betekent letterlijk druk met de vingers (shi = vinger, atsu = druk). Op een ontspannen manier, met gebruik van het natuurlijk lichaamsgewicht, wordt er druk uitgeoefend op bepaalde punten op het lichaam. Hierbij wordt geen gebruik gemaakt van instrumenten of apparatuur. Door die druk op bepaalde plaatsen uit te oefenen stimuleert de shiatsutherapeut het weefsel om zich te ontspannen; dit kan pijnlijk zijn, vooral als het weefsel erg gespannen is.

Shiatsu is een holistische behandelwijze; dit betekent dat een shiatsutherapeut niet slechts de plek behandelt waar de klacht zich openbaart, maar een groter gedeelte van het lichaam. Een shiatsutherapeut zal dus niet een specifieke klacht behandelen, maar proberen het evenwicht te herstellen, waardoor klachten vaak verdwijnen of beter hanteerbaar worden. Door de balans te herstellen gaat de pati�nt evenwichtiger functioneren; dit is een voorwaarde voor herstel en groei. Als gevolg daarvan zijn het lichaam en de geest in staat zichzelf te helen en kunnen kwalen en klachten verdwijnen. Shiatsu is niet alleen een hulp als je klachten hebt, je kunt er ook mee voorkomen dat je ziek wordt.

Bovendien verandert de gemoedstoestand door een shiatsubehandeling; shiatsu is dan ook niet alleen een massage om toe te passen als je ziek bent, maar ook heerlijk om, -puur voor het genieten-, te ondergaan als je gezond bent.

Shiatsutherapie heeft een gunstige invloed op:

het bewegingsapparaat
de spijsvertering
de ademhaling
het hart en de bloedvaten
het lymfatisch systeem
het zenuwstelsel
het endocriene systeem
het geestelijk functioneren

meer informatie over shiatsu.

Ontwikkeling Van Shiatsu

Shiatsu is verder ontwikkeld door Torujiro Namikoshi, de grondlegger van de shiatsu-therapie. Hij werd op 3 november 1905 geboren op het Japanse eiland Shikoku. Op 7 jarige leeftijd verhuisde hij naar het veel koudere eiland Hokkaido. Na aankomst, kreeg zijn moeder pijn in haar knie�n. Aanvankelijk leek het om de gevolgen van de reis te gaan, maar de pijn breidde zich al snel uit naar de andere gewrichten. Er was geen arts in het dorp en de kinderen deden hun best om de pijn te verdrijven door hun moeder te masseren. Tegen de nog jonge Torujiro zei ze, dat als hij haar masseerde de pijn dan het beste verdween.

Aangemoedigd door haar, ontwikkelde hij zijn massage. Zonder iets te weten van anatomie en fysiologie. Omdat hij aan weerskanten van het midden van de ruggengraat gedrukt had hij zonder het te beseffen de bijnieren geprikkeld tot het aanmaken van cortison, een hormoon dat vrij effectief reuma bestrijdt. Uiteindelijk bereikte hij dat zijn moeder totaal genas.

Dit proces van experimenteren zonder kennis bracht hem op het spoor van de onweerstaanbare krachten tot zelfheling die in het menselijk lichaam zijn ingebouwd. Hij was in staat gebleken deze krachten te activeren en daarmee was de behandel methode shiatsu ontwikkeld. Nadat hij de nodige moeilijkheden bij het bestuderen van de amma-massage en de westerse massage methoden had overwonnen, opende hij in 1925 op Hokkaido het Shiatsu Instituut voor Therapie. In 1955 kreeg Shiatsu voor het eerst een wettelijke erkenning (in Japan).

In 1957 werd de school onder de nieuwe naam Japan Shiatsu Instituut erkend door de minister van gezondheid en welzijn(in Japan). En officieel erkend als de eerste en enige die op dit terrein een specialisten opleiding biedt. Shiatsu sluit aan bij de eeuwenoude oosterse massagetechnieken gebaseerd op het prikkelen van bepaalde punten van een menselijke lichamen, in overeenstemming met zogenaamde meridianen. De traditionele oosterse geneeskunde bouwt grotendeels hierop voort.

Shiatsu en de Oosterse filosofie

Oosterse geneeskunde is gebaseerd op de filosofie van yin en yang, de tweestrijdige krachten in het universum die altijd veranderen en die in tijden van ziekte ernstig uit balans zijn, en ook de filosofie van de 5 elementen, die een weerspiegeling vormen van het oude inzicht van de veranderingen van de seizoenen en de manier waarop de mens daarin past. Als men niet in harmonie met de natuur leven, worden we ziek. De theorie van yin en yang is de basis van de oosterse filosofie. Yin en yang zijn twee polariteiten die zich overal en altijd manifesteren en waarbinnen alle bewegingen en veranderingen plaatsvinden. Deze bewegingen van energie is gelijk aan 'leven'. De termen yin en yang worden gebruikt om dit leven te beschrijven. Het zijn dus geen statische begrippen, maar een methode om veranderingen te beschrijven zodat er mee gewerkt kan worden. Een man is meer yang en een vrouw meer yin. Maar een jonge vrouw is yang ten opzichte van een oude vrouw. Met yin en yang kunnen dus relaties worden beschreven van dingen ten opzichte van elkaar. Absoluut yang en absoluut yin bestaat niet. Yang noch yin, mannelijk noch vrouwelijk, dag noch nacht kunnen op zichzelf bestaan. Iets is warm, omdat er ook zoiets als kou bestaat. Als kou niet zou bestaan zouden we iets niet warm kunnen noemen. Yin en yang vormen dus een paar. Een paar van tegenstellingen of liever, tegendelen en beide zijn deel van een geheel. Samen vormen ze een eenheid.

En yin en yang be�nvloeden elkaar: naarmate het lichter wordt, verdwijnt de duisternis, in de mate waarin het kouder wordt, verdwijnt de warmte. Yin betekent van oudsher schaduwkant van de berg en yang betekent zonkant van de berg. Op het lichaam lopen de yangmeridianen aan de zijde die door de zon beschenen wordt. De rugzijde en de bovenzijde van de armen en de yinmeridianen aan de schaduwkant voorzijde en onderkant armen.

Enkele eigenschappen die yin en yang vertegenwoordigen zijn:
Yang: hemels, mannelijk, actief, licht, warm, zomer, zout, centripetaal.
Yin: aards, vrouwelijk, passiefdonker, koud, winter, zoet, centrifugaal.

Yin en yang organen:
De yin organen zijn: long, milt, nier, hart, lever.
De yang organen zijn: dikke darm, maag, blaas, dunne darm en galblaas.

Ieder yin orgaan is gekoppeld aan een yang orgaan die een gelijksoortige functie heeft.
Long/dikke darm: loslaten en opnemen
milt/maag: opslag
nier/blaas: zuivering
hart/dunne darm: kwaliteit van het bloed
lever/galblaas: verdelen energie.

Yin en Yang zijn even waardevol, onmisbaar, beide een deel van het geheel. Elke meridiaan of energiebaan in het lichaam is yin of yang en is verder verbonden met een van de vijf elementen. Meridianen zijn onzichtbare kanalen waardoor de vitale energie van de mens stroomt. Op de meridianen liggen kernpunten die fungeren als poortjes waardoor de energie in de meridianen met de handen, naalden of warmte(moxa) gemanipuleerd kunnen worden. Deze kernpunten worden tsubos genoemd. Volgens de klassieke opvatting heeft de mens twaalf hoofdmeridianen die tweezijdig voorkomen. Bovendien heeft de mens 6 tweezijdig aangelegde wondermeridianen en twee enkele hoofdmeridianen. Het bestaan van deze meridianen is nooit vastgesteld, de tsubos zijn wel vastgesteld. Een Shiatsu-therapeut maakt o.a. gebruik van deze tsubos.